بار ترافیکی چیست؟ + قوانین بار ترافیکی، بار ترافیکی، متشکل از بارهایی با ارتفاع، طول، عرض یا وزن خارج از محدودۀ مجاز قوانین راهنمایی و رانندگی و محمولههایی بزرگ و سنگین سوار بر خودروهایی در ابعاد و وزن بیشازحد مجاز هستند. بدین ترتیب برای جابهجایی توسط شرکتهای حملونقل و رانندگان به تمهیدات ویژه، اصول پیچیدهتر و نکات ایمنی نیاز دارند تا از ضررهای مالی و جانی و بروز حوادث جلوگیری شود. ولی محمولههای عادی با وزن و ابعادی نرمال (عرض 2.6 متر، ارتفاع 4.5 متر و وزن 40 تن) که از ظرفیت وسایل نقلیه موتوری مانند کامیون، تریلی و جرثقیل فراتر نبوده و بهراحتی جابهجاشده، بار معمولی اطلاق میشوند.
معرفی انواع بار ترافیکی:
بارهای ترافیکی بر اساس ابعاد و وزن به سه دسته سبک، عادی و سنگین تقسیمشده که برای حملشان از سوی مراجع ذیصلاح، قوانین خاص، متفاوت و سختگیرانهتری اعمال میشود که رانندگان و شرکتهای باربری ملزم به رعایت آنها هستند.
بار ترافیکی سبک: شامل قطعات و محمولههای سبک ولی حجیم هستند که با کامیون قابلحمل نبوده و باید توسط تریلی کفی جابهجا شوند.
بار ترافیکی عادی: شامل محمولههایی با ابعاد و وزن کمی بیشتر از حد استاندارد که حمل آنها با تریلی کفی مقرونبهصرفه نبوده و مجوز حمل بار ترافیکی توسط تریلی کمرشکن برای آنها صادر میشود.
بار ترافیکی سنگین: بارهای ترافیکی سنگین، ابعاد و وزن بسیار زیادی دارند. برای حمل این نوع محمولهها از بوژی به دلیل انعطافپذیری بالا بهره میبرند. بوژیها تحمل وزن تا ۹۶ تن را داشته و دارای قابلیت تغییر طول نیز هستند.
پروانه حمل بار ترافیکی:
برای حمل بارهای ترافیکی به دریافت مجوز و پروانه حمل بار ترافیکی برای هر سفر بهصورت جداگانه از اداره ایمنی راه و ترافیک نیاز دارید. پس از ارائه مشخصات وسیله نقلیه و بارنامه توسط نماینده شرکت حملونقل به اداره مربوطه و بررسی وضعیت جاده، ابعاد و وزن بار و ثبت مدارک در سیستمهای اداره و پرداخت هزینه، مجوز حمل بار صادر میشود.

آشنایی با قوانین بار ترافیکی:
قوانین حمل بار ترافیکی شرایط و نکات خاص خود را دارد و آگاهی از آنها موجب جلوگیری از مشکلات حملونقل و خطرات جانی و مالی خواهد شد. همراه با جرثقیل تهران این قوانین را بررسی میکنیم.
- محدودیت بیرونزدگی بار برای کامیون 3 متر و تریلی 5 متر از مرکز آخرین محور
- محدودیت ارتفاع بیش از 4.5 متر (انتخاب جاده جایگزین در صورت محدودیت ارتفاع)
- اخذ مجوز و پروانه حملونقل توسط شرکتها
- بررسی جادهها، معابر، پلها و محدودیتهای ارتفاع مسیر
- توجه به محدودیت حملونقل بار ترافیکی پلها (نیاز به انتخاب کنارگذر پل)
- ساعات مجاز تردد (نیم ساعت بعد از طلوع آفتاب تا نیم ساعت قبل از غروب آفتاب)
- اخذ مجوزهای شب در صورت خطرات و محدودیتهای حملونقل شهری در روز
- عدم وجود محدودیت ارتفاع کمتر از ۴٫۸ متر در مسیر تردد
- استفاده از تجهیزات ایمنی مناسب
- اخذ بیمهنامه معتبر
- رعایت سرعت مجاز (بر اساس طول، عرض، ارتفاع و وزن بار)
- توجه به استراحت کافی راننده
- دقت در محدودیتهای طول بار در وسایل نقلیه (کامیون دومحوره بیشتر از 10 متر، کامیون با یدک بیشتر از 12 متر، طول تریلی چهار محوره بیشتر از 16.5 متر)

شرایط اسکورت بار ترافیکی چیست؟
در بارهای ترافیکی بیش از 50 تن و بیش از 20 متر یک اسکورت و در بارهای بیش از 62 تن و بیش از 22 متر دو اسکورت در طول مسیر، خودروی حامل بار را پشتیبانی کرده تا حفظ ایمنی، کارایی عملیات حملونقل و پیشگیری از حوادث جانی و مالی امکانپذیر شود. خودروهای اسکورت بار ترافیکی باید از مدل خودروهای کوچک سواری یا وانت بوده زیرا خودروهای بزرگتر مانند ون یا مینیبوس بههیچوجه مجاز به انجام این عمل نیستند.
این خودروها باید به لوازم هشداردهنده مانند چراغ گردان، چراغ چشمکزن، تابلو احتیاط و پرچمهای شبرنگ قرمز مجهز بوده و فاصله خود را در محدودۀ ایمن (از جلو 150 متر و از عقب 100 متر) با وسیله نقلیه حامل بار، حفظ کنند.

ابعاد و وزنهای مجاز بارهای ترافیکی برای حمل با وسایل نقلیه مختلف:
توجه بهوسیله نقلیه مناسب و شرایط ایمن آن نیز از نکات مهم در زمان حمل بار ترافیکی به شمار میرود. بر این مبنا کامیون دو محور مجاز به حمل بار با بیشترین طول 10 متر، حداکثر عرض 2.6 متر، بلندترین ارتفاع 4.5 متر و سنگینترین وزن 40 تن است. ولی در کامیون یدککش طول به 12 متر و در تریلی 4 محور و بیشتر به 16.5 متر افزایشیافته اما دیگر مقادیر ثابت باقی میمانند.
ادارات مسئول تنظیم و اجرای قوانین بار ترافیکی:
ادارات راه و ترابری، پلیس راهنمایی و رانندگی و سازمانهای حملونقل، مسئول تنظیم و نظارت بر اجرای قوانین، شرایط و ضوابط خاص جهت ارسال، نگهداری و تحویل بار ترافیکی، صدور مجوز، جریمهنویسی، تدوین مجازات تخلفات و ارائه خدمات به رانندگان و باربران هستند.
عوامل تأثیرگذار بر قیمت حمل بار ترافیکی:
برای محاسبه قیمت ارسال بار ترافیکی باید به عواملی مانند نوع مقصد (داخلی یا خارجی، درونشهری یا برونشهری)، وزن بار، مسیر حمل و نوع وسیله نقلیه توجه کرد. البته نوع بار ترافیکی، حجم بار، طول مسافت و کیفیت شرکت باربری نیز از عوامل تأثیرگذار بر قیمت حمل بار ترافیکی محسوب میشوند.

نکات مهم در رابطه با حمل بار ترافیکی:
وجود چهار چراغ زنون، چهار مثلث شبرنگ و دو گوِه، جعبه کمکهای اولیه و کپسول آتشنشانی در خودروی حامل بار از نکات حائز اهمیت در رابطه با حمل بار ترافیکی میباشند. همچنین تعبیه چراغهای چشمکزن در صورت وجود بار با عرض بیش از ۴ متر، قرارگیری مثلث شبرنگ در طول مسیر و با فواصل ۷۰ متری در صورت توقف اجباری، تعبیه برق چراغها با منبعی مجزا از باتری خودرو، تدارک پارکینگ مخصوص برای خودرو حملکننده بار ترافیکی و استفاده از شبرنگ برای توقف در شب و چراغ الکتریکی برای توقف در روز از نکات تکمیلی به شمار میروند.
اجسام مشمول بار ترافیکی:
از اجسامی که به دلیل ابعاد بزرگ، وزن بالا و طراحی نامتقارن و ناموزون در دسته اجسام مشمول بار ترافیکی قرار دارند باید به موارد متعددی اشاره نمود. سیستمها و دستگاههای نیروگاهی که شامل تجهیزات و قطعات مرتبط با نیروگاهها هستند در کنار قطعات صنعتی سنگین برای استفاده در صنایع ساختمانی یا شرکتهای مختلف و دستگاههای سنگین راهسازی مانند گریدر، لودر و بیل مکانیکی مناسب جهت ساخت و تعمیر جادهها و راهسازی از این وسایل محسوب میشوند.
همچنین تجهیزات حفاری بزرگ مثل غلتک و بولدوزر مناسب حفاری در محیطهای مختلف، سازههای غولپیکر مانند پلها، تلهکابین و دیگر اجسام فلزی یا حتی بتنی بزرگ، کانکسها در صنایع مختلف، ستونهای فلزی با ارتفاع زیاد شامل ستونهای بلند و بتنی و پایههای سوله از دیگر موارد موجود در این حوزه هستند که همگی نیاز به حملونقل و مجوز مخصوص دارند.

سؤالات متداول:
1- سرعت مجاز وسیله حملونقل بار ترافیکی چگونه محاسبه میشود؟
برای بارها با طول 20 متر، عرض 2.6 تا 3 متر، ارتفاع 4.5 تا 5 متر و وزن 40 تا 62 تن سرعت مجاز km/h 60 بوده اما برای بارها با طول 20 تا 30 متر، عرض 3 تا 4 متر، وزن 62 تا 96 تن سرعت مجاز km/h 45 تعریفشده است. این سرعت برای بارها با طول بیش از 30 متر، عرض بیش از 6 متر، ارتفاع بیش از 6 متر، وزن بیش از 96 تن به km/h 30 تا 40 کاهش مییابد.
2- ابعاد استاندارد برای تردد بارهای ترافیکی در شب شامل چه مقادیری است؟
برای تردد بارهای ترافیکی در شب عرض کمتر از 3 متر، طول کمتر از 19 متر، وزن کمتر از 50 تن و ارتفاع کمتر از 4.8 متر مجاز میباشد. در غیر این صورت باید فرآیند باربری بهطور کامل به روز موکول شود.
