بوژی کش چیست؟ در جواب این سوال می توان گفت: بوژی کش یک کشنده بسیار قدرتمند با گشتاور بالاتر نسبت به دیگر پیشرانهها و دارای گیربکس متفاوت و شاسی مستحکم و قدرتمند است. بوژی کش توانایی حمل بار بر روی بوژی یا سامانه حرکتی (ناقله) را داشته و هم دوش کامیون، تریلی و خاور در جادهها جهت جابجایی بارهای فوق سنگین و بارهای ترافیکی عظیمالجثه فعالیت میکند. در این مقاله از جرثقیل تهران با ما همراه باشید.
بوژی (هزارچرخ ) از تیرهای افقی و عمودی (قاب) که شاکله اصلی بخش باربری را تشکیل داده و مجموعه فنربندی (سیستم تعلیق) جهت جذب ارتعاشات و ناهمواریهای ساختهشده است. البته تعداد زیادی محور (متناسب با وزن بار) و چرخ جهت انتقال بار سنگین واگن به زمین نیز این سازه عظیم را همراهی میکنند. همچنین ترمز و ادوات مربوطه برای کنترل و توقف بوژی تعبیهشده است. درنهایت تمامی قطعات یادشده، پس از اتصال به شاسی کشنده، ساختار کلی بوژی کش را شکل میدهند.
آشنایی با انواع بوژی کش:
بوژی بر اساس نوع و محیط کاربردش دارای انواع بوژی جادهای، بوژی ریلی، بوژی هیدرولیک، بوژی الکتریکی و بوژی مخصوص بارهای حساس است. ولی بوژی کش به دودسته جادهای و ریلی تقسیمبندی شده و تفاوت این دو بیشتر در تعداد محور، ظرفیت حمل بار و طول و عرض ماشین است.
- بوژی کش جادهای:
بوژی کش جادهای برحسب تعداد محور دارای انواع مختلفی بوده و جهت حمل بارهای بیش از ۱۰۰ تن استفاده میشود. بوژی دو محور با طول ۱۶ متر و عرض ۲.۷ متر مناسب بارهایی با وزن ۴۰ تن، بوژی سه محور با طول ۱۸ متر و عرض ۳ متر مناسب بارهایی با وزن ۵۰ تن، بوژی پنج محور با طول ۵۰ متر مناسب بارهایی با وزن ۶۲ تن، بوژی ۸ محور مناسب بارهایی با وزن ۱۰۰ تن و بوژی یازده محور با طول ۱۱ متر و عرض ۳ متر که بارهایی با بار ۹۶ تن را حمل میکند.
- بوژی کش ریلی:
امکان کاهش فشار بار روی راهآهن، قابلیت جابجایی آسان واگنها بین خطوط ریلی با عرضهای مختلف، توزیع بهتر وزن واگن بر روی ریل و افزایش پایداری سبب شده، بوژی کش ریلی را نوعی شاهکار مهندسی در سیستم حرکتی راهآهنها و واگنهای ریلی بهحساب آورند. امروزه عبور روان قطارهای باربری و حجم بالایی از بار از پیچها و قوسها توسط لوکوموتیو، مرهون وجود بوژی است.

مشخصات ظاهری و فنی بوژی کش:
بوژی کش با ابعاد بزرگ، قدرت مانور بالا، عبور راحت از پیچها و مسیرهای باریک، عدم آسیبرسانی به جاده، ظاهری قدرتمند را از خود به نمایش گذاشته است. ولی از مشخصات فنی این وسیله باید به سیستم هیدرولیکی توزیع نیرو برای حمل بار، ارابه با ارتفاع 120 متر از سطح زمین، عرض ۳ تا ۳.۵ متر، ۸ چرخ در هر محور بوژی کش و ۱۰ یا ۱۲ چرخ در هر کشنده اشاره نمود.

کاربردهای بوژی کش:
از بوژی کش ها برای حمل و جابهجایی اجسام فوق سنگین در عرصههای مختلفی بهره میبرند. چراکه به مدد آنها به مزایایی مانند افزایش ظرفیت بار، سهولت در عبور و مرور، پیشگیری از بروز انحراف و حوادث ناگوار و قابلیت تبادل بوژی، دست مییابیم.
بدین ترتیب از عمده کاربردهای بوژی کش باید به انتقال قطعات سنگین نیروی دریایی (ناوها، زیردریاییها و تجهیزات دریایی)، بارهای ترافیکی با حجم و ابعاد غیر استاندار، تجهیزات فوق سنگین نیروی زمینی (تانکها، توپخانه و تجهیزات جنگی)، اشاره نمود.
البته وسایل غولپیکر نیروی هوایی (هواپیماها، جنگندهها و بالگردها)، تجهیزات نیروگاهی (پره توربین، ژنراتورها، ترانسفورماتورهای عظیم)، لوازم استخراج اکتشافات معادن زیرزمینی (ماشینآلات حفاری و استخراج)، سازههای پیشساخته و مدولار و بارهای حساس مانند مواد غذایی، مواد شیمیایی، تجهیزات پزشکی و الکترونیکی نیز نمونههایی از محمولههای قابلحمل با بوژی کشها هستند.

تعرفه حمل بارهای ترافیکی با بوژی:
تعرفه حمل بار با بوژی کش به عواملی نظیر وزن بار، ابعاد، مسافت مسیر، نوع و تعداد بوژیها و شرایط جاده بستگی دارد. این تعرفهها توسط شرکتهای حملونقل و طبق قوانین محلی و بینالمللی تعیینشده و پس از کسب مجوزهای ویژه دریافت میشوند.

برندهای معروف سازنده بوژی کش در جهان و ایران:
بوژی کشهای برندهای ماک، اسکانیا، اویکو، کنوورث و آیفا در جهان و خصوصاً در ایران پرطرفدار هستند. موتور قدرتمند این ارابهها بدانها چنین شهرتی بخشیده است. در ادامه به دیگر برندهای معروف این حوزه اشاره میکنیم.
1- اولین برند معروف: گلدهوفر یک شرکت آلمانی با بیش از ۱۰۰ سال سابقه درزمینۀ تولید بوژی کش بوده و بهراستی نیز طیف گستردهای از بوژیکشها را برای کاربردهای مختلف به سراسر جهان صادر میکند.
2- دومین برند معروف: شرکت فرانسوی نیکولاس یکی دیگر از قدرتمندترین سازندگان بوژی کش ۶ سیلندره اتومات با حجم ۲۷ لیتر، ۹۰۰ اسب بخار و حداکثر سرعت ۴۵ کیلومتر بر ساعت است. این مجموعه از سال 1979 فعالیت خود را آغاز نموده و اکنون سالانه ۲۰ عدد از انواع مختلف بوژی کشها را باقابلیت اضافه کردن تجهیزات مختلف در ابعاد ۱۰.۸۷ متر طول، ۳.۴۸ متر عرض، ۴.۵۲ متر ارتفاع و ۳۶ تن وزن تولید میکند.
3- سومین برند معروف: بنز نیز از دیگر شرکتهای معتبر تولید بوژی کش در جهان است که ماشینهای غولپیکری با 11 تن وزن، گیربکس ۱۶ سیلندره سرعتی دستی، قدرت ۶۱۰ اسب بخار و گشتاور ۲۸۰۰، عرضه مینماید.
4- چهارمین برند معروف: کمپانی سوئدی ولوو نیز از سال 1993 مفتخر به تولید ۴ نسل از انواع بوژی با گنجایش ۱۲، ۱۳ و ۱۶ لیتر با ۷۵۰ اسب بخار و گیربکس 12 دهنده و ظرفیت 325 تن است.
5- پنجمین برند معروف: ترکس نیز توانسته بهعنوان یک شرکت آمریکایی خود را درزمینۀ تولید بوژی کش و دیگر تجهیزات حمل و نقل به جهان اثبات نماید. این شرکت با بیش از ۵۰ سال سابقه به دلیل کیفیت بالای محصولاتش شناختهشده است.

خطرات احتمالی حمل بار با بوژی کش چیست؟
حمل بارهای ترافیکی با بوژی به معنای جابجایی و انتقال محمولاتی است که به دلیل ابعاد یا وزن زیاد، قادر به حرکت با وسایل نقلیه معمولی نیستند. در این نوع حمل بارهای سنگین یا حجیم را بهطور ایمن و مؤثر حمل شده اما خطراتی مانند واژگونی به دلیل عدم توازن بار در کشندهها، اصابت بار به خودروهای دیگر در صورت عدم اسکورت صحیح یا استفاده از بوژی نامناسب، ریزش پلها به دلیل عدم تحمل وزن بوژی کش، رها شدن کشندهها از بوژی نیز وجود دارد.

سؤالات متداول:
1- قوانین حمل بارهای ترافیکی با بوژی کش شامل چه مواردی هستند؟
حداکثر سرعت مجاز 5 تا 30 کیلومتر در ساعت، حداکثر ارتفاع بار تا ۴.۵ متر، ساعات تردد مجاز از ۶ صبح تا ۶ عصر با محدودیت کامل در روزهای تعطیل، الزام همراهی دو اسکورت در جلو و عقب، عدم امکان تردد با مجموع وزن ۹۶ تن از روی پلهایی به عرض ۱۰ متر، رعایت فاصله استاندارد با اتومبیلهای مجاور، انجام هماهنگیهای لازم با راهداری و پلیسراه، عبور از مسیرها باتحمل وزن بوژی کش و به همراه داشتن بیمهنامه معتبر و رسمی از قوانین حمل بارهای ترافیکی با بوژی کش محسوب میشوند.
2- توصیههای مهم حمل بار با بوژی کش چه فاکتورهایی را دربردارد؟
جهت حمل بار ترافیکی با استفاده از بوژی کش با توجه به نوع و وزن بار تعداد محور مناسب را انتخاب کرده، سپس به بررسی آبوهوا (باران و برف و باد) و جاده (لغزندگی، امنیت و ترافیک) بپردازید. در ادامه مدیریت بحران را با تدارک تجهیزات لازم جهت تعمیر وسیله نقلیه و تغییر ناگهانی آبوهوا در نظر داشته، البته به بارگیری اصولی و جانمایی دقیق بار نیز از همان ابتدا فکر نمایید.
