سامانه سباف (VTAP) یکی از ابزارهای نوین، هوشمند و کارآمد سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای کشور، جهت شفافسازی امور حوزه مدیریت و نظارت بر وضعیت فنی خودروها (باری و مسافری) میباشد. بدین ترتیب با استفاده از سامانه سباف، شاهد افزایش ایمنی جادهای و کاهش تخلفات مرتبط با معاینه فنی بوده، زیرا مالکان وسایل نقلیه بهصورت آنلاین، بهینه و سریع، وضعیت فنی خودرو خود را بررسی کرده و از زمان معاینههای دورهای مطلع میشوند. در این مطلب از جرثقیل تهران به توضیح در مورد این سامانه پرداخته ایم با ما همراه باشید.
اهداف طراحی سامانه سباف چیست؟
سامانه سباف (سامانه یکپارچه بازدید فنی وسیله نقلیه) باهدف ارتقای ایمنی، تنظیم مقررات، کاهش آلودگیهای زیستمحیطی، بهینهسازی هزینهها (مکانیزهسازی فرآیندها) و تجمیع دادههای بازدید فنی راهاندازی شده است. ولی تسهیل در فرآیندهای مربوط به معاینه فنی، تصمیمگیری سریعتر بر اساس آنالیز دادهها، مدیریت باربریهای اینترنتی، تخصیص بهینه رانندگان، تحلیل اطلاعات و صدور کد رهگیری جهت صدور بارنامه، بررسی و دریافت تأییدیههای لازم نیز از اهداف این سامانه هستند.
موضوعات دیگر در بحث سامانه سباف:
دراثنای مبحث مهم سامانه سباف با دو موضوع اساسی دیگر بانام نرمافزار خود اظهاری راننده (DTAP) و مدیر فنی و نحوۀ اکتساب چنین شغلی، آشنا میشویم که در ادامه به توضیح آنها میپردازیم.
· نرمافزار خود اظهاری راننده (DTAP):
نرمافزار خوداظهاری راننده، با احراز هویت رانندگان دارای کارت هوشمند و تکمیل اطلاعات وسیله نقلیه، به تسهیل فرآیند نظارت و مدیریت وضعیت فنی ناوگان حملونقل میپردازد. بدین ترتیب به رانندگان این امکان را داده تا وضعیت فنی وسیله نقلیه خود را پیش از انجام بازدیدهای حضوری باهدف صرفهجویی در زمان و هزینه و کاهش وقوع مشکلات پیشبینینشده، ثبت نمایند.
· فعالیت مدیر فنی:
مدیر فنی در صنعت حملونقل، علاوه بر مهارتهای تخصصی (نظارت دقیق، ارائه گزارشهای شفاف و رعایت قوانین حملونقل جادهای)، باید مدارک و تأییدیههای معتبر را نیز داشته باشد. این مدارک شامل گواهینامه صلاحیت حرفهای معرف توانایی علمی و عملی وی در کنار تأییدیه استاندارد بازدید فنی خودرو از مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران نشاندهنده تسلط وی بر اصول و استانداردهای فنی میباشد. با صدور این مدارک، مدیر فنی بهصورت رسمی و حرفهای با استانداردهای بالا مجوز بازدید و تکمیل چکلیست و ارسال آن به سامانه سباف جهت دریافت کد رهگیری، بارنامه و صورتوضعیت را کسب خواهد کرد.
مراحل استفاده از سامانه سباف برای رانندگان:
جهت ثبتنام در سامانه سباف رانندگان ابتدا باید اطلاعات خود را در سامانه ثبت کرده و با ارائه مدارک لازم، حساب کاربری ایجاد کنند. پس از ثبتنام، امکان دریافت نوبت برای بازدید فنی وسیله نقلیه فراهم میشود. درنهایت وسیله نقلیه در تاریخ مقرر به مرکز بازدید جهت انجام بازدید فنی ارائهشده تا کارشناسان به بررسی وضعیت فنی، ایمنی و آلایندگی خودرو بپردازند. پس از تکمیل فرآیند بازدید و تأیید وضعیت فنی، کد رهگیری توسط سامانه صادر میشود. این کد برای صدور بارنامه و ادامه فعالیت وسیله نقلیه ضروری است.
مراحل استفاده از سامانه سباف برای شرکتهای حملونقل مسافری و باری:
شرکتهای حملونقل مسافری و باری برای آنکه از سامانه سباف استفاده کرده و عملیات بازدید فنی را درخواست دهند، باید در سامانه ثبتنام و نام کاربری و رمز ورود دریافت کنند. سپس به تکمیل اسناد در سامانه، مطالعه قوانین و مقررات سامانه، ثبت مدیران فنی طرف قرارداد و ثبت ناوگان ملکی بپردازند. سپس مدیر فنی نرمافزار بازدید فنی را از طریق وبسایت سامانه مربوطه یا سایت سازمان نصب و در آن به ثبتنام و تکمیل اطلاعات اقدام مینماید. پس از گذران این الزامات حال دیگر شرکت درخواست بازدید فنی داده و منتظر انجام عملیات بازدید فنی و ارسال اطلاعات تأیید یا رد توسط مدیر فنی میباشد. با ارسال نتیجه مثبت بازدید فنی، دریافت کد رهگیری سباف امکانپذیر میشود.
چکلیست کنترل اجزای فنی و ایمنی وسایل نقلیه عمومی باری:
چکلیست کنترل اجزای فنی و ایمنی وسایل نقلیه عمومی باری شامل بررسی سیستم ترمز، لاستیکها، چراغها و سیستم روشنایی، سیستم هدایت و فرمان، سیستم خنککننده موتور و باتری میشود. البته این چکلیست به همینجا خاتمه نیافته و موارد مهمی دیگری مانند شیشهها و برفپاککن، سیستم تهویه و گرمایشی، تجهیزات ایمنی (کپسول آتشنشانی و سیستمهای ایمنی مانند کمربندهای ایمنی، بررسی سیستمهای هشداردهنده و اضطراری) را نیز دربر میگیرد. درنهایت مدارک وسیله نقلیه مانند بیمه، معاینه فنی و گواهینامه راننده، بررسی صحت اطلاعات موجود در سامانه سباف و صدور بارنامه نیز بر طبق این چکلیست باید ارزیابی شوند.
چکلیست کنترل اجزای فنی و ایمنی وسایل نقلیه عمومی مسافری:
چکلیست کنترل فنی و ایمنی وسایل نقلیه عمومی مسافری شامل داشتن گواهی معتبر معاینه فنی، سلامت لاستیکها (ظاهر، رینگ، آج مناسب)، بررسی سیستم گرمایشی _ سرمایشی، برفپاککن، شیشه جلو و کپسول آتشنشانی آماده میباشد. البته این چکلیست موارد دیگری مانند وجود جعبه کمکهای اولیه و چکش ایمنی، مثلث شبرنگ و چراغ چشمکزن، چراغهای سالم، ترمزهای (پایی، دستی) سالم، سیستم فرمان بینقص، زنجیر چرخ در صورت نیاز، دستگاه سنجش سرعت را نیز موردتوجه قرار میدهد. از موارد مهم دیگر باید به استقرار ثابت باتریها، وضعیت مناسب مخزن سوخت، عملکرد درست دربها (دستی، برقی)، دسترسی به کلیدهای اضطراری درب خروجی، عدم نصب تجهیزات مانع دید راننده و رعایت مقررات منع تغییر وضعیت وسیله نقلیه اشاره نمود.
چکلیست وسایل نقلیه عمومی حامل مواد خطرناک:
چکلیست کنترل فنی و ایمنی وسایل نقلیه حامل مواد خطرناک بر اساس الزامات سامانه سباف شامل بررسی علائم و نشانههای مرتبط با نوع ماده خطرناک روی وسیله نقلیه و بستهها، نصب مثلث خطر در دو طرف کانتینر یا تانکر، درج اطلاعات خوانا بر روی بدنه تانکر (نام شرکت، ظرفیت، وزن خالی، حداکثر وزن با محموله، تاریخ بازرسی) و رعایت حداکثر عمر ۸ سال برای تانکرها (گروه ۳) میباشد. البته این چکلیست موارد دیگری مانند اطمینان از سرپوشیده بودن محمولههای با نقطه اشتعال حداکثر ۳۲ درجه سانتیگراد، وجود وسایل اطفای حریق متناسب و داشتن تجهیزات ایمنی فردی شامل جلیقه زرد، عینک حفاظتی، ماسک، دستکش و چکمه لاستیکی، تنپوش ضدآب، چراغقوه، بطری شستشوی چشم و بطری آب را نیز دربر میگیرد.
سؤالات متداول:
1- اقدامات مهم برای تأمین امنیت حملونقل جادهای شامل چه مواردی است؟
اقدامات مهم برای تأمین امنیت حملونقل جادهای شامل استعلام و تأیید صحت کارت هوشمند راننده و بارنامه برای اطمینان از هویت راننده و اطلاعات محموله و همچنین کنترلهای فیزیکی و امنیتی مسیر حملونقل برای پیشگیری از سرقت و حوادث میباشد. این اقدامات به کاهش ریسکهای امنیتی و افزایش اطمینان در زنجیره حملونقل کمک میکند.
2- مزایای استفاده از سامانه سباف در صنعت حملونقل چیست؟
استفاده از سامانه بار الکترونیکی ایران (سباف) در صنعت حملونقل شامل مزایایی مانند افزایش سرعت و کارایی فرآیند بارگیری و حمل کالا با حذف فرآیندهای کاغذی و دستی، ارتقا شفافیت و امنیت در تبادل اطلاعات بین فرستنده، گیرنده و شرکتهای حملونقل بوده که منجر به کاهش هزینهها و بهبود مدیریت زنجیره تأمین میشود.